Forsand kommune

Forsand kommune er med rundt 1200 innbyggjarar ein av dei minste kommunane i Rogaland. Arealmessig er det berre Suldal og Hjelmeland som er større. Arealet er på 842 kvadratkilometer.

Forsand ligg i kryssingpunktet mellom to større fjordar. Lysefjorden som er 42 km lang går austover, medan Høgsfjorden går sørover. Frå gamalt var fjordane ferdselsvegane. Då blei Forsand eit naturleg treffpunkt. Hit kom folk frå både Agder, Lysebotn og frå småstadene langs Lysefjorden og trefte folk frå både Frafjord og Dirdal. Forsand blei det naturlege sentrum dengong, og er det fortsatt i dag.

Av severdigheter i Forsand kommune kan særlig nevnes fjellformasjonen Preikestolen, som er et fjellplatå ca. 600 m over Lysefjorden. Det lokale navnet er Hyvlatånnå. Lysefjorden er lang og smal med steile sider, og ble i sin tid beskrevet av Victor Hugo (i boken Havets arbeidere, 1866) som særlig fryktinngytende. Navnet har den etter den lyse granitten i fjellsidene. Ellers er fjellmassivet Kjerag nær Lysebotn et meget populært sted for basehoppere og fjellklatrere fra mange land, med sine 1000 m nesten loddrett i Lysefjorden. Her ligger Kjeragbolten, en rund stein 3–4 m stor, som er kilt i en fjellsprekk ytterst på Kjeragplatået.

På Fossanmoen er det funnet rester etter en landsby fra slutten av eldre jernalder, og det er bygget et besøkssenter, kalt Landa, med kopier av hus fra jernalder og bronsealder. Man mener det har bodd folk her fra ca. 1500 f.Kr. til ca. 600 e.Kr. Et par kilometer fra Landa ligger en endemorene i sørenden av Haukalidvatnet. Det var denne morenen som ca. år 1823 inspirerte bergprofessor Jens Esmark til å fremsette teorien om at hele Skandinavia hadde vært dekket av is.